Retrospectief Robert Mapplethorpe

Van 6 februari t/m 15 augustus 2010 toont het NRW-Forum in het Duitse Düsseldorf een overzichtstentoonstelling van de Amerikaanse fotograaf Robert Mapplethorpe. Het is voor het eerst dat er in een Duits museum zo’n groot overzicht van zijn werk is te zien. Mapplethorpe (1946-1989) is volgens de curatoren ‘een van de weinige kunstenaars die het werkelijk verdient om ver over de grenzen van de kunstwereld bekendheid te genieten’. Hij domineerde de fotografie aan het eind van de vorige eeuw en maakte fotografie tot kunstvorm. Hij verankerde homoseksualiteit in de massacultuur en schiep een klassiek fotografisch beeld, met name van mannenlichamen in commerciële fotografie (bron: persbericht).

 

Zowel tijdens zijn leven als na zijn dood, was het werk van Mapplethorpe omstreden. Lange tijd werden de tentoonstellingen met zijn werk geboycot, gecensureerd of gesloten. Zijn radicale verbeelding van naaktheid en seksuele activiteiten waren controversieel. Vooral zijn foto’s van sadomasochistische praktijken choqueerden en resulteerden veelvuldig in protesten en rechtszaken. In 2008 oordeelde het Hoger Gerechtshof in Japan echter, dat de erotische foto’s van Mapplethorpe niet in strijd waren met het Japanse verbod op pornografie en werd een aantal foto’s die acht jaar eerder in beslag waren genomen vrijgegeven.

 

Voor zover het de Amerikaanse criticus Arthur C. Danto betreft, creëerde Mapplethorpe ‘een aantal van de meest schokkende en inderdaad een aantal van de meest gevaarlijke beelden in de moderne fotografie, of zelfs in de geschiedenis van de kunst.’ In Duitsland waren Mapplethorpe’s foto’s evenwel onderdeel van ‘esthetische socialisatie’ van generaties die in de jaren ’80 en begin jaren ’90 opgroeiden. Lisa Ortgioes, presentator van het tv-programma ‘Frau tv’ merkt op dat zijn foto’s in die tijd als posters werden verkocht; met name zijn zwarte portretten waren toentertijd een vertrouwd item aan de muren van studentenkamers.

 

De curator van de tentoonstelling Werner Lippert stelt: ‘Deze tentoonstelling behoeft geen rechtvaardiging. Mapplethorpe is ontegenzeggelijk een van de meest belangrijke fotografen van de 20e eeuw. Dit overzicht van zijn werk is een artistieke noodzaak.’ De tentoonstelling in het NRW Forum gaat in op alle aspecten van Mapplethorpes werk: portretten en zelfportretten, homoseksualiteit, naakten, bloemen en de kwintessens van zijn oeuvre: de fotografische beelden van sculpturen inclusief de vroege polaroid. De foto’s zijn geordend naar thema’s zoals ‘zelfportretten’, waaronder het beeld van hem met een zweep in zijn anus. Maar ook bijna poëtische portretten van zijn partner Patti Smith, foto’s van zwarte mannen versus blanke vrouwen, bodybuilder Lila Lyon en composities met penissen naast bloemen. Daarover zei Mapplethorpe zelf ooit: ‘Ik heb geprobeerd om bloemen, een penis en een portret naast elkaar te plaatsen, zodat je kon zien dat ze hetzelfde waren’. Uiteindelijk hangern er ook foto’s van klassieke schoonheid, gebaseerd op Renaissancebeelden en indrukwekkende portretten van kinderen en celebs uit zijn tijd.

 

Ondanks de duidelijke referentie aan het Renaissance idee van ware schoonheid en de fotogeschiedenis van Wilhelm von Gloeden tot Man Ray, toont deze expositie de fotograaf Mapplethorpe als kunstenaar van zijn tijd, met tijdgenoten als Andy Warhol en Brice Marden. Polaroid was hét medium in de jaren ’70, en de nadruk op lichaam en seksualiteit was toentertijd – net als voor veel kunstenaars zoals Vito Acconci of Bruce Nauman – het sleutelthema tot sociale verandering. Maar boven alles ontwikkelde Mapplethorpe zijn eigen fotografische stijl, gebaseerd op de idealen van perfectie en vorm.

 

‘Ik ben op zoek naar de perfecte vorm. In portretten, in foto’s van penissen, in foto’s van bloemen’. Het feit dat de foto’s zijn opgehangen tegen sneeuwwitte muren, onderschrijft deze kijk op zijn werk en blijft daarmee doelbewust weg van de boudoirstijl presentatie van zijn werk tegen lila en paarse muren, zoals in het verleden gangbaar was. Het opent zijn werk voor een meer conceptmatige benadering en een minimalistische kijk op de dingen. De curatoren zijn voor dit grote overzicht diep in de collectie van de Robert Mapplethorpe Stichting in New York gedoken. De selectie van 150 foto’s variëren van de vroege polaroids uit 1973 tot zijn laatste zelfportretten uit 1988 die duidelijk de gevolgen van zijn ziekte en zijn naderende einde tonen. Ook zijn er veel bekende, bijna iconische beelden te zien evenals een aantal nooit eerder of zelden getoonde werken.

 

De tentoonstelling bevat beelden van expliciet seksuele en homo-erotische aard en kunnen sommige bezoekers, in het bijzondere jongeren, choqueren. Bezoekers onder de 16 jaar worden daarom alleen toegelaten onder begeleiding van een volwassenen. www.nrw-forum.de

NRW-Forum Kultur und Wirtschaft

Ehrenhof 2, 40479 Düsseldorf, Duitsland

Openingstijden: dinsdag tot en met zondag 11.00tot– 20.00 uur, vrijdag 11.00–00.00 uur.

Lees ook:Kunsthal Rotterdam: Robert Mapplethorpe, een perfectionist
Lees ook:Tv-tip 27 april: Mapplethorpe, Look at te Pictures op NPO 2
Lees ook:Tv-tip: ‘Robert Mapplethorpe – Look at the Pictures’, 1 december op NPO 2
Lees ook:Kunstenaar en fotograaf Rick Wezenaar – terug van weggeweest
Lees ook:Mapplethorpe foto op cover album Scissor Sisters

Geen reacties // Reageer

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>