Ben je homo? Is die vraag (nog) relevant?

@Erik Feenstra

@Erik Feenstra

‘Ben je homo?’ Die vraag klinkt te pas en te onpas in medialand. Doet die vraag er eigenlijk (nog) toe? Dat vroeg Simone van Saarloos zich af tijdens haar Mosse-lezing afgelopen woensdag in de Amsterdamse OBA. Zelf werd mij in de jaren ’90 op straat een keer ‘homo’ nageroepen. Ik stond perplex, want als scheldwoord had ik dat nog nooit gehoord. Saarloos zat op een middelbare school in de VS, met jongens in T-shirts met homofobe leuzen: niet bepaald een plek om openlijk gay te zijn. Dat was dan ook niemand, op één jongen na.

Met alles wat hij zei, alles wat hij deed ‘liet hij zien heel erg gay te zijn’: niemand op school stoorde zich aan hem. Een lesbische leerling verging het anders: zij durfde niet uit de kast te komen en luchtte haar hart bij een vriendinnetje. Iemand anders ving dat op: binnen een dag wist de hele school het en het meisje had geen leven meer. Ze was ‘een bedreiging voor de groep’, aldus Saarloos, de nichterige jongen niet: ‘Gay doen is OK, gay zijn niet’. Het doet me denken aan de onvolprezen Mosse-lezing uit 2008 van de inmiddels overleden schrijver Gerrit Komrij (klik hier), waarin hij de roze medemens waarschuwt door de ‘gezellige’ Nederlanders te worden doodgeknuffeld. Althans: de Geers en Goors onder ons, die hun geaardheid met veel bombarie rondbazuinen: die zijn leuk, gezellig, die zijn niet bedreigend.

Oud-GroenLinks-parlementariër Tofik Dibi kwam ‘pas’ na jaren openlijk uit de kast: dat werd op zijn zachtst gezegd niet begrepen door zowel hetero’s als homo’s. Ook in de gay-wereld wordt de vraag ‘ben je homo?’ vaak gesteld en in landen als Duitsland en Engeland wordt niet geschroomd om bekendheden willens en wetens te outen. Moet dat? Is dat nodig? ‘Ik ben ik’, vind Saarloos, ‘een beetje gay, een beetje hetero, een beetje bi.’ In de Trut – een Amsterdamse homotent waar je er volgens Saarloos niet in komt als je geen homo of lesbo bent – werd ze eruit geknikkerd nadat ze met een man had staan tongen. Een lesbische oud-collega vertelde me ooit dat een aantal vriendinnen haar hadden uitgekotst, toen ze verliefd werd op een man en – o Here – een kind van hem kreeg.

Kort geleden ontdekte een oudere heer uit mijn omgeving op latere leeftijd zijn queer-zijn en liep als een paradijsvogel rond. ‘Dat had hij 40 jaar eerder moeten doen’, dacht ik, maar besefte hem daarmee een etiket op te plakken: dat was niet eerlijk. Tot hij mij min of meer verweet dat ook ik wel eens wat opener naar buiten zou mogen treden. Hallo! Ik ben ik, zoals ik me wil uiten! Ik ben homo, maar in hoeverre ik me ‘als homo’ gedraag, dat bepaal ik zelf wel. Iets dat voor menigeen kennelijk ‘eng’ is, aldus Saarloos. Eind jaren ’70 bracht de PSP – voorloper van GroenLinks – een poster uit met twee hand in hand lopende, niet nader te identificeren individuen, met de tekst: ‘jongen met jongen, meisje met meisje, jongen met meisje, meisje met jongen: zal het jou een rotzorg zijn? Maar ja … dát stamt uit een tijd we nu zien als soft, feminien, babbelcultuurderig, babyboomerig. Dat ‘past toch niet meer’ in deze door hetero’s gedomineerde tijd, vol macho’s & bitches, testosteronbommen & onderdanige vrouwtjes, maar ook door LHBT’s die hun geaardheid met veel tamtam van de daken schreeuwen.

Ik denk wel eens met weemoed aan die tijd terug. Misschien is er een lichtpuntje in de zakelijke, op geld beluste, drukdoenerige netwerkmaatschappij anno 2016: de millennials – geboren in de jaren ’90 en volwassen geworden in de 21e eeuw – lijken terug te grijpen naar ‘antiek’ gedachtengoed. Urban farming, eerlijk eten, dingen delen, androgyne modellen, mensen als Simone Saarloos (ze is 25): het zijn maar een paar voorbeelden. ‘Ben jij homo?’ Is die vraag (nog) relevant? Saarloos zet je tot nadenken. Soms struikelt ze over haar eigen woordenvloed en vooral tijdens de Q&A na de lezing kon ik haar nog amper volgen, maar ze heeft een punt!

Lees ook:Ben je homo? Zo ja: ben je homo genoeg?
Lees ook:Homo of niet: maakt het wat uit?
Lees ook:Tv-tip: ‘Dus ik ben een jongen/meisje’ op zondag 9 november
Lees ook:Reminder: Mosse Lezing ‘Are You Out To Be Gay’ – OBA, woensdag 28 september
Lees ook:Homofobe school moet smartengeld betalen

Geen reacties // Reageer

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>